Minder jobs of minder ongevallen?

Hoe kunnen we ervoor zorgen dat AI-systemen, zoals robots, ons echt gaan helpen en niet onze jobs gaan overnemen? Pieter Ballon, directeur bij SMIT, een imec-onderzoeksgroep aan de VUB, brengt inzicht.

Robotarmen in een cleanroom die componenten langs een geautomatiseerde productielijn verplaatsen

Doet AI onze jobs verdwijnen?

De kans is groot dat jobs met veel routine zullen overgenomen worden door AI-systemen en robots. Dat kan gaan om bandwerk in fabrieken, maar evengoed om bepaalde medische diagnostiek, accountant en legal jobs. Zelfs taken waar iets meer creativiteit komt bij kijken, kunnen worden uitgevoerd door AI-systemen. 

Maar de impact gaat verder dan onze jobinhoud. Er zullen ook andere economische modellen moeten komen. Waarin we minder werken, en waarin job, inkomen en consumptie worden losgekoppeld van elkaar. 

Misschien hoef je niet (fulltime) te gaan werken om een volledig inkomen te hebben, en misschien hoef je geen volledig inkomen te hebben om in je basisbehoeften te voorzien.

Kijk bijvoorbeeld naar de huidige digitale economie van apps en digitale diensten. Veel diensten kan je gratis gebruiken, soms (met of zonder dat je dit goed beseft) in ruil voor toegang tot je data. Ook in dit systeem zal data een nieuw ruilmiddel zijn, en we kunnen er dus maar beter voor zorgen dat het ons eigendom is en dat we het transparant kunnen inzetten waar we willen.

Sowieso zal de inhoud van vele jobs veranderen door de komst van AI. 

We zullen samenwerken met AI-systemen en ons continu moeten aanpassen aan nieuwe mogelijkheden. 

Lifelong learning wordt heel belangrijk, zowel voor laaggeschoolde als voor hooggeschoolde jobs. Er zullen ook nieuwe jobs ontstaan, die we vandaag nog niet kunnen voorspellen. Typisch zullen jobs waar menselijk contact heel belangrijk is – bv. verzorging – wel nog vooral door mensen worden uitgevoerd, ook al kunnen robots hier ook ter ondersteuning ingezet worden. 

Minder ongevallen op de werkvloer

Robots en machines moeten zo gemaakt worden dat ze mensen kunnen begrijpen, dat mensen met hen kunnen communiceren en efficiënt samenwerken, en dat opdrachten worden uitgevoerd die ten dienste staan van mensen. Er zijn nog veel uitdagingen op het vlak van robot-mens communicatie. 

Zal een robot bijvoorbeeld ooit in staat zijn om onze intenties te identificeren? 

Zeggen we iets op een angstige of zelfverzekerde manier? Dat kan belangrijk zijn in sommige situaties. Of als we een actie uitvoeren, wat zegt dat dan over onze intenties?

Een mooi voorbeeld dat mensen efficiënt met machines kunnen samenwerken is de cobot of collaboratieve robot die ontwikkeld werd om Audi-personeel bij te staan bij de assemblage van de auto’s. Waar dit soort machines vroeger in veiligheidskooien gezet werd, kan deze robot op een veilige manier, naast en met de hulp van zijn menselijke collega, bepaalde handelingen overnemen. Het lijmen gebeurt dan bijvoorbeeld veel nauwkeuriger en steeds op dezelfde manier, en de menselijke werknemer kan de cobot aansturen via handgebaren.

In de mijnbouw wordt het Joy Global’s Longwall Mining System gebruikt om bijna volledig automatisch te delven onder de grond. Personeel in het controlecentrum boven de grond houdt alles nauwgezet in de gaten en stuurt enkel indien nodig technici naar beneden. Omwille van de veiligheid van mensen is men in de mijnbouw dus al tot het laatste stadium van autonome systemen geëvolueerd, weliswaar met nog steeds een cruciale functie voor mensen.

Meer weten?

Auteurs

Zwart-witportret van Pieter Ballon, zittend tegen een donkere achtergrond, met een bril en een trui.

Pieter Ballon

Author

Professor Pieter Ballon gained his master’s degree in Modern History from KU Leuven and his PhD in Communication Sciences at VUB. He has taught Communication Sciences at VUB since 2009. Since 2016, he has been director of SMIT, an imec research group at VUB focusing on ‘Studies in Media, Innovation and Technology’. Pieter Ballon was appointed the first Brussels Smart City Ambassador and is also the International Secretary for the European Network of Living Labs. His publications include the book “Smart Cities: how technology keeps our cities livable and makes them smarter”.

Lees meer over deze auteur

Meer ontdekken

Hand die een smartphone vasthoudt die een huidlaesie scant voor dermatologische screening

Wanneer is een dermatoloog in zakformaat goed genoeg?

28/07/2026
Chip technology
Artificial intelligence
Lees meer
Humanoïde robot die elektronica assembleert in een cleanroom, met een overlay die EU-roboticacomponenten toont

Nee, de robotrace is nog niet gelopen voor Europa

06/07/2026
Chip technology
Artificial intelligence
Lees meer
Een rij kleurrijke speelgoedrobots op een witte achtergrond

De humanoïde robots komen in een bonte stoet

09/06/2026
Chip technology
Artificial intelligence
Lees meer
Oudere vrouw die in bed slaapt onder een grijs dekbed met patroon

AI-model SleepFM voorspelt wel 130 aandoeningen: wat levert dat op?

04/05/2026
Chip technology
Artificial intelligence
Lees meer
Abstracte digitale achtergrond met AI-, DNA- en atoomiconen over datagrafieken

Hoe Vlaanderen geneesmiddelenonderzoek heruitvindt

27/04/2026
Research update
Chip technology
Artificial intelligence
Lees meer
Fotonische wafer met gebonden chipstructuren in regenbooglicht

Rekenen met licht: hoe fotonica de digitale wereld hertekent

23/03/2026
Chip technology
Artificial intelligence
Lees meer
Onderzoekers in cleanroomkleding werken naast halfgeleiderverwerkingsapparatuur in een cleanroom.

Biologie blaast frisse inspiratie door de chipindustrie

23/03/2026
Chip technology
Artificial intelligence
Lees meer
Moleculaire structuur ingebed in een celmembraan, ter illustratie van een nanopore-eiwit

Solid-state nanoporiën: precisiegeneeskunde tot het gaatje

12/02/2026
Chip technology
Artificial intelligence
Lees meer
Een ouder stel ontspant samen in een oranje hangmat op een grasveld.

Lang zullen we leven, dankzij technologie

05/01/2026
Chip technology
Artificial intelligence
Lees meer