Slimme pillen: technologie lost (niet) alles op

We kennen allemaal wearables en medische implantaten. Ingestibles - 'slimme elektronische pillen' - houden zowat het midden tussen die twee. Ze reizen door ons spijsverteringskanaal, dus in theorie - zoals wearables - buiten ons lichaam. Tegelijkertijd - vergelijkbaar met implantaten - zijn ze in direct contact met ons ‘interne’ weefsel. Ze hebben dan ook hun eigen specifieke set van R&D-uitdagingen.

Gestileerde inslikbare sensorcapsule met gloeiende rode en blauwe onderdelen op een donkere achtergrond

Tijdens ISSCC 2020 (San Francisco), kondigde imec de eerste kleine radiozender aan voor elektronische pillen (of ingestibles)

Nick Van Helleputte, R&D manager connected health solutions bij imec en Chris Van Hoof, vice-president connected health solutions bij imec en general manager van het OnePlanet Research Center in Gelderland (NL), gaan dieper in op de uitdagingen in dit domein. En verklaren de noodzakelijke wisselwerking tussen technologisch en klinisch onderzoek.

De technologie is (g)een probleem

Voor analyses van onze spijsvertering moeten artsen en medisch personeel terugvallen op relatief onaangename ingrepen zoals endoscopie. Die, net zoals staalafnames van urine of stoelgang, ook slechts momentopnamen zijn. Volgens Wikipedia dateert het eerste inslikbare elektronisch apparaat al van het midden van de vorige eeuw. En de camerapil, of videocapsule endoscopie (VCE), is ook al een twintigtal jaar op de markt. Maar hoe komt het dat ingestibles nog geen gemeengoed zijn in de medische sector?

We maakten nog maar sinds enkele decennia de overgang van micro- naar nano-elektronica. Aanverwante domeinen zoals microfluidics en bio-elektronica braken sindsdien ook pas door. En op zowat alle aspecten – vormfactor, energieverbruik, draadloze communicatie – is er nog veel vooruitgang nodig. Toch zijn er op puur technisch vlak geen onoverkomelijke hindernissen te verwachten opleveren.

De échte uitdaging voor ingestibles is de juiste keuzes maken in wat je wil meten, hoe, waar en wanneer.

Kip en ei: een levende tunnel

Vocht- en elektrolytbalans, metabolieten, hormonen, bacteriën… de lijst van potentieel interessante parameters in onze spijsvertering is eindeloos. Met traditionele methodes kan je zowat alles analyseren met één staal. De beperkingen bij ingestibles (afmetingen, energieverbruik…) dwingen je om een extreme focus te kiezen. Elke parameter die je wil meten, vereist bijna een geheel nieuwe sensor.

Dat zorgt voor een kip-ei situatie. Er is meer medische kennis nodig om de juiste technologieopties te kiezen. Tegelijk is meer technologie nodig om de medische kennis verder te brengen. Deze synergie is goed zichtbaar in de wetenschappelijke literatuur. Telkens een nieuwe technologie voor ingestibles wordt gepubliceerd, zie je een jaar later in de medische vakpers de kennis die opgedaan is dankzij het inzetten ervan.

Los van dit samenspel blijft het spijsverteringsstelsel een omgeving waar vast, vloeibaar en gas zich bewegen door een levende tunnel die in samenstelling verandert naargelang de afstand (maag, darm…), locatie (midden of tegen de wand) en tijd (voor, tijdens, na het eten).

De juiste keuzes in technologie en toepassing

Binnen deze uitdagende context moeten we de juiste keuzes maken. Maken we pillen die uit zichzelf bewegen of die via onze spijsvertering worden voortgeduwd? Moet de pil een tijdje op een bepaalde plaats blijven of niet? Hoe weten we waar de pil zich bevindt? 
Daarom filteren we eerst op toepassingsdomein. Voor imec zijn dat: de gezondheid van de spijsvertering zelf (indigestie, transittijd, lekkende darm…); het vroegtijdig detecteren van ziektes (diabetes, Crohn, coeliaki…) en gezonde voeding (vitamines, vochtbalans…). Bij elk van deze domeinen hoort een al wat korter wensenlijstje van zaken die artsen graag willen meten.

Vervolgens maken we eerst ingestibles voor klinisch onderzoek en daarna pas voor toepassingen. Denk aan pillen die gericht stalen kunnen nemen om met traditionele methodes te analyseren. En daarna pas pillen die een specifieke meting of actie moeten uitvoeren voor een diagnostisch of therapeutisch doel. 
Er is met andere woorden nog een hele weg af te leggen, maar dankzij de reeds beschikbare kennis én de samenwerking tussen medisch en technologisch onderzoek verschijnt er zeker al licht aan het eind van de tunnel.

Dit artikel is gebaseerd op een uitgebreider Engelstalig artikel met meer technische details.

Auteurs

Portret van Nick Van Helleputte, met een bril en een donker gestreepte trui, binnenshuis staand bij een raam

Nick Van Helleputte

R&D Manager biomedical circuits and systems
Author

Nick Van Helleputte behaalde in 2004 zijn MSc-diploma in elektrotechniek aan de Katholieke Universiteit Leuven, België. Hij promoveerde in 2009 aan dezelfde universiteit (onderzoeksgroep KU Leuven MICAS). Zijn doctoraatsonderzoek richtte zich op low-power ultra-breedband analoge front-end ontvangers voor een brede waaier van toepassingen. Hij vervoegde imec in 2009 als Analoog R&D Design Engineer. Momenteel is hij R&D manager van het connected health solutions team. Zijn onderzoeksfocus ligt op ultra-lage vermogenscircuits voor biomedische toepassingen. Hij is betrokken geweest bij het ontwerp van analoge en mixed-signal ASIC's voor draagbare en implanteerbare oplossingen voor de gezondheidszorg. Nick is lid van IEEE en maakte deel uit van de technische programmacommissie van het VLSI-circuitsymposium en ISSCC.

Lees meer over deze auteur
Portret van Chris Van Hoof met een blauw bril en een grijs krijtstreepjasje

Chris Van Hoof

Vice-President Connected Health Solutions R&D en Algemeen Directeur OnePlanet Research Center
Author

Chris Van Hoof is vice president of R&D, Connected Health Solutions at imec and leads teams at three different imec sites (Eindhoven, Leuven and Ghent). Imec's Connected Health Solutions teams create solutions for monitoring patients with chronic conditions and for preventive medicine using virtual coaches. Chris has brought wearable health within imec from fundamental research to a fully-fledged business line, with international customers and partners. Chris wants to develop products that really work and that are relevant for the industry, which has already led to the creation of five imec start-ups (4 in the field of health).

Chris obtained his PhD at KU Leuven in 1992, in collaboration with imec. He held various positions as manager and director in different research domains (sensors, image sensors, 3D integration, MEMS, energy harvesters, body sensor networks, biomedical electronics, portable health sensors). He is also a professor at KU Leuven.

Lees meer over deze auteur

Meer ontdekken

Hand die een smartphone vasthoudt die een huidlaesie scant voor dermatologische screening

Wanneer is een dermatoloog in zakformaat goed genoeg?

28/07/2026
Chip technology
Smart health
Lees meer
Oudere vrouw die in bed slaapt onder een grijs dekbed met patroon

AI-model SleepFM voorspelt wel 130 aandoeningen: wat levert dat op?

04/05/2026
Chip technology
Smart health
Lees meer
Abstracte digitale achtergrond met AI-, DNA- en atoomiconen over datagrafieken

Hoe Vlaanderen geneesmiddelenonderzoek heruitvindt

27/04/2026
Research update
Chip technology
Smart health
Lees meer
Onderzoekers in cleanroomkleding werken naast halfgeleiderverwerkingsapparatuur in een cleanroom.

Biologie blaast frisse inspiratie door de chipindustrie

23/03/2026
Chip technology
Smart health
Lees meer
Moleculaire structuur ingebed in een celmembraan, ter illustratie van een nanopore-eiwit

Solid-state nanoporiën: precisiegeneeskunde tot het gaatje

12/02/2026
Chip technology
Smart health
Lees meer
Een ouder stel ontspant samen in een oranje hangmat op een grasveld.

Lang zullen we leven, dankzij technologie

05/01/2026
Chip technology
Smart health
Lees meer
Siliciumwafer bedekt met een fijn rasterpatroon, met wafer-schaal chipfabricage

Imec opent de deur naar een nieuwe generatie biosensoren op basis van nanoporiën

09/12/2025
press release
Chip technology
Smart health
Lees meer
Gestileerde quantumcomputer met gouden schakelingen en een gloeiende centrale kern

Waarom de farmasector vooraan in de rij staat voor de kwantumcomputer

17/11/2025
Smart health
Chip technology
Lees meer
3D-weergave van een eiwitmolecuul dat boven een celmembraan zweeft

Waarom Feynman na 66 jaar gelijk krijgt

06/10/2025
Chip technology
Smart health
Lees meer